Światy nieludzkie w prozie XX wieku na przykładzie twórczości Kafki, Borowskiego, Orwella i Konwickiego
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Świat nieludzki, skierowany przeciw jednostce, stał się jednym z głównych tematów prozy XX wieku. W dużej mierze podejmowanie takiej problematyki wiązało się z pewnymi anomaliami, wynikającymi z rozwoju cywilizacji – następował rozpad tradycyjnych kultur, kultura stawała się zjawiskiem masowym, wzrastała rola biurokracji, kształtowały się ustroje totalitarne. Człowiek czuł się coraz bardziej wyalienowany ze społeczeństwa, ogarniało go uczucie „samotności w tłumie”. Problematyka światów nieludzkich była podejmowana przez różnych twórców, którzy przedstawiali rozmaite wizje rzeczywistości, nieprzychylnej jednostce ludzkiej.

Franz Kafka w „Procesie” ukazał bezsilność jednostki wobec systemu instytucji sądowniczej i władzy. Bohater powieści jest anonimowy – czytelnik nie poznaje jego nazwiska, nie wie, kim jest, ponieważ zostały ograniczone możliwości zebrania podstawowych informacji o nim. Również informacje o świecie przedstawionym zostały maksymalnie zminimalizowane.

Autor dzieła, aby najpełniej przedstawić zagrożenie człowieka we współczesnym świecie, „oczyścił” podstawową sytuację z elementów nieistotnych. Dzięki temu zabiegowi udało mu się stworzyć rzeczywistość, w której samotna jednostka została postawiona przeciw anonimowemu, działającemu według niemożliwych do zrozumienia zasad i nie wiadomo przez kogo ustanowionemu urzędowi. Józef K, bohater „Procesu”, pewnego dnia zostaje oskarżony i powiadomiony o tym, że przeciw jego osobie toczy się proces. Nie wie jednak, czym zawinił, a wszelkie próby ustalenia winy kończą się niepowodzeniem. Nie ma również możliwości obrony, ponieważ okazuje się, że sąd jest wszędzie i działa w sposób absurdalny. Kafka skupił się przede wszystkim na mechanizmie uzależnienia człowieka od systemu, przyjmując, że jest to jedna z podstawowych relacji społecznych. Jego bohater, choć początkowo próbuje podjąć walkę z instytucją, z czasem okazuje się całkowicie bezradny i osamotniony w swych działaniach. W końcu uświadamia sobie, że od wyroku nie ma odwołania i biernie poddaje się karze śmierci.

„Proces” Kafki można uznać za parabolę losu współczesnego człowieka. Pisarz, ukazując rok z życia głównego bohatera, potraktował jego dzieje jako przykład do przekazania uniwersalnych prawideł ludzkiej egzystencji, postaw wobec życia i kolei losu.

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Geneza powstania Małej Apokalipsy
2  Charakterystyka głównego bohatera Małej Apokalipsy
3  Streszczenie Małej Apokalipsy w pigułce



Komentarze
artykuł / utwór: Światy nieludzkie w prozie XX wieku na przykładzie twórczości Kafki, Borowskiego, Orwella i Konwickiego







    Tagi: